Малкумина знаат дека длабоко во австралиската пустина функционира мрежа од исклучително чувствителни сензори што регистрираат секоја нуклеарна експлозија на планетата. Но, според еден од водечките светски експерти, нивната улога денес станува клучна за глобалната безбедност – особено по истекот на договорот New START. Глобалниот систем за спречување на нуклеарни тестови, според научниците, влегува во најранливата фаза во последните неколку ...

Ново научно истражување покажува дека физичката сила и кондиција почнуваат да опаѓаат многу порано отколку што обично се претпоставува – уште во средината на триесеттите години од животот. Сепак, експертите нагласуваат дека редовната физичка активност може значително да го забави овој процес. Опаѓањето на физичките способности најчесто се поврзува со староста, но најновите податоци укажуваат дека врвните физички перформанси се достигнуваат ...

Живеење во изолирани бази, ограничена комуникација и работа под екстремен притисок – вака изгледа секојдневието на аналогните астронаути. Меѓу нив е и Мартина Димоска од Кичево, првата жена аналогна астронаутка од Балканот. Аналогните астронаути учествуваат во реалистични симулации на вселенски мисии на Земјата, со цел тестирање на технологии, оперативни протоколи и човечка издржливост пред идни мисии на Месечината и Марс. Димоска објаснува ...

Некои лекции не ги учиме од книги, туку од животот. Тие се повторуваат низ генерации, во различни форми, но со иста суштина. Прочитај ги, зачувај ги и враќај им се кога ќе ти треба насока. Ако животот те води низ пекол – продолжи да одиш. Запирањето не е опција. Имаш непријатели? Одлично. Тоа значи дека некогаш си застанал зад нешто свое. Секоја криза крие можност – прашањето е дали ќе ја препознаеш. Понекогаш, пет минути разговор се доволни ...

Таа имаше 21. Тој имаше 61. Кога Пабло Пикасо сфати дека Франсоа Жило навистина си заминува, се насмеа. Ладно. Потсмешливо. Како самата идеја да е апсурдна. „Никој не го напушта Пикасо“, рече. Но, таа си замина. И — никогаш не се врати. Ова не е љубовна приказна. Ова е приказна за моќ. И за преживување. Кога денес се чита животот на Пикасо без митот и темјанот околу него, се гледа јасна шема: идеализација → поседување → уништување. Жените ...

Пред да почине, еден татко му рекол на својот син: „Овој часовник му припаѓал на твојот прадедо. Стар е повеќе од 200 години. Но пред да ти го подарам, сакам нешто да направиш. Оди кај еден часовничар и прашај колку би вредел ако го продадеш.“ Синот се вратил и рекол: „Ми понуди 5 долари. Рече дека е стар и истрошен.“ Таткото му рекол: „Сега оди во антикварница.“ По кратко време, синот се вратил: „Таму ми понудија 5.000 долари.“ Таткото ...

За мајката што се крие во бањата за неколку минути мир, додека солзите тивко паѓаат. За мајката што е толку уморна што сонува само за тишина — дури и кога срцето ѝ вели да продолжи. За мајката што се чувствува виновна откако морала да биде строга. За мајката што нарачува вечера затоа што денот едноставно бил предолг. За мајката што се чувствува сама, иако некој седи до неа. Ова е за тебе. Ти вредиш. Ти си важна. И тоа што го правиш — е ...

Во животот не ни требаат многу луѓе, туку вистинските. Оние што со своето присуство носат мир, светлина и чувство дека сè ќе биде во ред. Луѓе што нè потсетуваат кои сме, дури и кога самите ќе се изгубиме меѓу мислите и грижите. Секој човек носи своја приказна — невидливи битки, тивки стравови, уморни денови и надежи што не ги кажува гласно. Затоа ни се потребни луѓе што не судат, не се споредуваат и не се натпреваруваат, туку умеат да ...

Нова експериментална таблета ветува значителен исчекор во третманот на високиот холестерол, нудејќи можност за драматично намалување на LDL без потреба од инјекции. Лекот, наречен енлицитид, според првичните резултати, може да го намали „лошиот“ холестерол за дури 60 проценти. Доколку добие одобрение од Американската администрација за храна и лекови (FDA), би можел да стане важна алтернатива за милиони пациенти со висок ризик од срцев удар. ...

Љубителите на кафе кои имаат висок крвен притисок често се прашуваат дали треба целосно да се откажат од кофеинот. Иако кафето може привремено да го покачи крвниот притисок, експертите велат дека умерената консумација, во комбинација со редовно следење на здравјето, за повеќето луѓе е безбедна. Кафето е дел од секојдневието повеќе од шест века, а денес просечниот човек годишно консумира речиси два килограми. Начинот на кој телото го ...

Консумирањето големи количини ултра-преработена храна може значително да го зголеми ризикот од смрт кај лицата кои преживеале рак, покажува ново истражување спроведено во Италија. Според резултатите, пациентите со највисок внес на ваква храна имале речиси 60 проценти поголема веројатност да починат од рак во споредба со оние кои консумирале најмалку. Што покажува студијата? Истражувањето е објавено во научното списание Cancer Epidemiology, ...

Речиси четири од десет случаи на рак на глобално ниво се поврзани со фактори на ризик што може да се спречат, покажува обемна анализа објавена во списанието Nature Medicine. Истражувањето, спроведено врз основа на глобални податоци за 2022 година, открива дека околу 38 проценти од новодијагностицираните случаи на рак би можеле да се избегнат со намалување или елиминирање на докажани ризици. Во среда во светот се одбележува Светскиот ден на ...

Осаменоста сè почесто се препознава како сериозен социјален и здравствен проблем кај повозрасната популација. Иако многумина ја сметаат за неизбежен дел од стареењето, психолозите укажуваат дека со навремени и свесни избори таа може значително да се намали, па дури и да се спречи. Рускиот психолог Михаил Лабковски издвојува три клучни принципи кои, според него, играат важна улога во градењето исполнета и социјално активна старост. 1. Активен ...

Физичките болки, вртоглавицата и промените во однесувањето кај адолесцентите често се припишуваат на хормонални промени или „типична“ тинејџерска фаза. Сепак, стручњаците предупредуваат дека ваквите симптоми, доколку траат подолго и се комбинирани со емоционално повлекување, може да укажуваат на сериозен здравствен или психосоцијален проблем. Еден ваков случај ја отвора темата за невидливата болка кај младите и важноста од навремена реакција. ...

Стапките на смртност од рак на белите дробови во Европската унија бележат континуиран пад и кај мажите и кај жените, а престанокот со пушење и натаму се издвојува како најважниот фактор за подобрување на преживувањето, покажуваат најновите научни анализи. И покрај позитивниот тренд, ракот на белите дробови останува водечка причина за смрт од рак во ЕУ кај двата пола, вели Карло Ла Векија, раководител на истражувачка група на Универзитетот во ...

Нова фотографија од вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ нуди редок поглед во последната фаза од животот на една ѕвезда – и иднината што го очекува и нашето Сонце. Од своето лансирање, вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ на НАСА постојано ги воодушевува научниците и јавноста со извонредно детални снимки од длабоката вселена. Освен визуелниот спектакл, овие фотографии откриваат и важни научни сознанија за животниот циклус на ѕвездите и еволуцијата на ...

Современа технологија откри десетици досега невидени натписи на еден од најпознатите археолошки локалитети во светот. Археолозите во Помпеја направија неочекувано откритие на локација што со децении се сметаше за темелно истражена. Со помош на напредни дигитални техники, научниците идентификуваа околу 300 натписи, од кои дури 79 претходно биле целосно невидливи. Меѓу новооткриените траги на ѕидовите има љубовни пораки, сцени од гладијаторски ...

Новите генетски истражувања откриваат неочекувана врска меѓу фреквенцијата на празнење на цревата и еден клучен витамин. Колку често одиме во тоалет не зависи само од навиките и исхраната, туку и од сложени биолошки процеси во дигестивниот систем. Научниците сè почесто посочуваат дека витаминот Б1, познат како тиамин, може да има многу поголема улога во функционирањето на цревата отколку што досега се мислеше. Генетските истражувања за ...

Колку долго ќе живееме не зависи само од навиките и околината – ново истражување покажува дека генетиката може да објасни дури половина од животниот век. Колку долго ќе живее еден човек зависи од многу фактори: исхраната, физичката активност, пушењето, алкохолот, условите за живеење, па дури и од чиста случајност. Но, прашањето колкава улога играат гените со децении ги дели научниците. Нова студија објавена во списанието Science сугерира дека ...

Менопаузата остава подлабоки и подолготрајни последици врз женското тело отколку што досега се претпоставуваше, покажува ново големо истражување спроведено во Велика Британија. Научниците предупредуваат дека хормонските промени во овој период не влијаат само на репродуктивното здравје, туку и на структурата и функцијата на мозокот. Губење на сива материја во клучни делови од мозокот Истражувачки тим анализирал околу 11.000 МРИ-снимки и ...

Стрелките на таканаречениот „часовник за судниот ден“ се поместени поблиску до полноќ од кога било досега, предупредуваат научниците. Според најновата одлука на Билтенот на атомските научници (BAS), човештвото сега е на само 85 секунди од симболичниот момент што означува глобално уништување. Ова е за четири секунди поблиску отколку минатата година и претставува најризичната позиција откако часовникот беше воведен во 1947 година, во екот на ...

Ракот и Алцхајмеровата болест се две дијагнози од кои луѓето најмногу стравуваат. Едната тивко ја брише меморијата, другата агресивно го напаѓа телото. Но науката сè почесто открива нешто што звучи речиси неверојатно – овие две болести ретко се појавуваат заедно. Со години, научниците забележуваат необичен образец: луѓето кои имале рак поретко развиваат Алцхајмерова болест, а кај лицата со Алцхајмер, ризикот од рак е помал. До неодамна, ова ...

Прашање за злоупотреба на малолетни деца во јавни објави под маска на хуманост, без согласност и без заштита на нивното достоинство. Кога добрината станува самопромоција Разграничување меѓу тивка грижа и јавна морална демонстрација, во која фокусот се поместува од детето кон егото. Одговорноста на возрасните, не вината на децата Потсетник дека децата не се виновни за условите во кои се родени и дека нивната ранливост мора да биде заштитена, а ...

Прекумерната комуникација со вештачка интелигенција може да претставува ризик за менталното здравје, предупредуваат психијатрите, особено кога станува збор за лица со зголемена психолошка ранливост. Со сè поголемата присутност на генеративната вештачка интелигенција во секојдневниот живот, AI сè почесто се доживува како постојано достапен, персонализиран и „разбирлив“ соговорник. Токму тука, според експертите, се отвора прашањето дали ваквата ...

Марс некогаш бил покриен со огромно море Научници открија дека северната хемисфера на Марс некогаш била целосно покриена со океан споредлив со Арктичкото Море на Земјата. Новите сателитски податоци откриваат античко море кое ја преобликувало површината на планетата. Делти како на Земјата Истражувачите се фокусирале на Копратес Хазма, дел од најголемиот кањонски систем во Сончевиот систем, Валес Маринерис. Тука биле откриени седиментни наслаги ...

Од учење до љубовна врска со AI. Млада жена во дваесеттите години, која на Reddit се претставува како Ајрин, започнала да користи ChatGPT за учење и секојдневни задачи. Набрзо, тој станал нешто повеќе – го прилагодила на својата личност, го крстила „Лео“ и започнала емотивна врска која ја надминала виртуелната граница. „Лео ми помагаше да учам, ме мотивираше да вежбам, ми даваше совети за социјални ситуации – и дури се вклучуваше во интимни ...

Нова научна студија открива дека кај одредени луѓе, цревните бактерии сами произведуваат алкохол во телото. Резултатот? Вистинска пијаност, оштетување на црниот дроб и сериозни социјални проблеми – иако лицето не допрело ни капка алкохол. Овие луѓе често изгледаат пијани по оброк, но наместо разбирање, добиваат сомнеж и недоверба – дури и од лекарите. Многумина со години се етикетирани како „тајни алкохоличари“, без да добијат точна ...

Лав Толстој, еден од најголемите великаните на руската литература, не бил само писател – тој бил човек кој ги живеел своите идеи. Многумина го знаат по неговите книги, но малкумина ја знаат приказната зад оваа фотографија. На 50-годишна возраст, Толстој доживеал силна депресија. И покрај тоа што бил гроф, богат и познат низ целиот свет, тој се чувствувал несреќно. „Парите не биле ништо, моќта не била ништо. Многу луѓе ги имале и двете и биле ...

„На некои места староста значи повлекување, а на други – продолжување на животот со нов ритам. Ова не е споредба на народи, туку поглед на навики, системи и избори што тивко нè обликуваат со годините. Ако си се пронашол/ла во оваа тема, прочитај до крај. Ова не е приказна за гените, ниту за тоа кој народ е „подобар“. Ова е приказна за тоа како околината, навиките и системот го обликуваат начинот на стареење. И за тоа како во некои средини ...

Секој родител и секој од нас се соочуваме со моменти кои можат да бидат непријатни, непредвидливи или срамни – особено во тинејџерските години. Но понекогаш токму тие моменти откриваат вистински пример за љубезност и воспитување со вредности. Една девојка денес ја доживеала својата прва менструација додека била во автобус. Вообичаено, вакви моменти можат да предизвикаат чувство на срам или паника. Но едно момче, кое е една година постаро од ...