Француски товарен брод, во петокот помина низ Ормускиот теснец, во услови на зголемени воени дејствија и ограничен сообраќај во еден од најважните енергетски коридори во светот. Станува збор за прв ваков премин на француски брод откако Иран практично го ограничи поморскиот сообраќај во теснецот по последните воени ескалации поврзани со САД и Израел. Станува збор за прв ваков премин на француски брод откако Иран практично го ограничи ...

Војната меѓу Соединетите Американски Држави, Израел и Иран влегува во шеста недела. Конфликтот прераснува во долготрајна и комплексна војна со сериозни регионални и глобални последици. Расте бројот на жртви, меѓу кои децата се најтрагична жртва и во оваа војна. Израелските сили гаѓаат индустриски и инфраструктурни цели во Иран, а војна се води и во Либан. Според последните извештаи, таму веќе има над 1.400 загинати од почетокот на операциите, ...

На 1500-тиот ден од целосната руска инвазија врз Украина, земјата повторно е под масовни напади со дронови и ракети, кои предизвикуваат жртви меѓу цивилното население и сериозни разурнувања на цивилната инфраструктура. Украинската амбасадорка во Северна Македонија, Larysa Dir, во објава на социјалните мрежи предупреди дека теророт продолжува со несмален интензитет: „Ден 1500 рф продолжува со системски терор со дронови и ракети. Од рано ...

Американските специјални сили изведоа една од најризичните операции од почетокот на војната со Иран, успешно извлекувајќи член на екипажот на борбен авион соборен длабоко на иранска територија. Спасувањето следи по соборувањето на американски F-15Е, при што двајца членови на екипажот се катапултираа. Додека едниот бил брзо пронајден, вториот останал зад непријателските линии речиси два дена, во планински и исклучително опасен терен. Според ...

Пишува: Џабир Дерала Со години пишувам и говорам за руското влијание во Северна Македонија – со имиња, со факти, со конкретни примери. Но, можеби најопасниот дел од таа операција е токму нејзината „невидливост“. Гмечење на државата (целосна анализа) Неколку пати во изминативе години се служам со цитатот – „Најдобриот трик на ѓаволот се состои во тоа да те убеди дека не постои“, вели Кајзер Созе, кого го толкува Кевин Спејси во „Вообичаените ...

Пишува: Џабир Дерала Со години пишувам и говорам за руското влијание во Северна Македонија. Со имиња и презимиња, со опис на конкретни настани, мерки и методи со кои се служи Кремљ. Моите колешки и колеги од тимот на ЦИВИЛ за мониторинг на хибридните закани го следат тоа влијание на дневна основа. Видни политичари и научници од сите страни на политичката, општествената и интелектуалната палета во земјата, регионот и светот пишуваат и говорат ...

Војната што започна со нападот на САД и Израел врз Иран влегува во шестата недела, прерасна во долготрајна и комплексна војна со регионални и глобални импликации. Воените операции се интензивираат на повеќе фронтови. Иран продолжува со ракетни и дронски напади, покажувајќи отпорност и покрај масивните воздушни удари од страна на САД и Израел. Во изминатите денови, иранската противвоздушна одбрана успеа да собори американски борбен авион, што ...

Пишуваат: Џабир Дерала, Драган Мишев САД влегуваат во период на засилена политичка, безбедносна и институционална нестабилност, обележан со ескалација на војната со Иран, внатрешни политички потреси и сериозни тензии со сојузниците во НАТО. Иран: интензивни воени операции; критики за кршењето на меѓународното право Американската администрација предводена од Доналд Трамп продолжува со интензивни воени операции против Иран, тврдејќи дека целите ...

Пишува: Александар Иванов Како стигнавме до точка во која институциите сè почесто изгледаат немоќни токму тогаш кога треба да бидат најфункционални? Одговорот не е едноставен по последици, но е јасен по суштина: со долгогодишно слабеење на професионалните критериуми, институционалната меморија и јавната одговорност. Еден од најдлабоките проблеми во македонскиот систем е моделот во кој политичката и личната лојалност премногу често добиваат ...

Пишува: Џабир Дерала На површината, ова беше рутинска дипломатска церемонија, речиси здодевен настан, од оние што едвај се забележуваат во агенциските вести што никој не ги чита. Но, под под површината има многу други нешта. Претседателката на Северна Македонија соопшти дека ги примила акредитивните писма на новоименуван амбасадор на Руската Федерација. На прв поглед, ништо невообичаено. Северна Македонија има дипломатски односи со Москва; ...

Прашањето за евроинтеграциите сѐ поотворено се позиционира како суштинско државно прашање, а не како дневнополитичка тема. Во тој контекст, изјавите на претседателот на СДСМ, Венко Филипче, се надоврзуваат на пошироката дебата што веќе се води во јавноста – дали застојот кон Европска Унија носи реални ризици за иднината на државата. Во интервју за МТВ 1, Филипче предупреди дека евроинтегративниот процес не треба да се сведува на партиска ...

Милиони луѓе излегоа на улиците низ САД и во десетици земји ширум светот, во рамки на координираните протести под слоганот „No Kings“ (Нема кралеви), насочени против политиките на американскиот претседател Доналд Трамп. Според објави на иницијативата Occupy Democrats, станува збор за една од најголемите синхронизирани политички акции во поновата историја на САД, со над 3.200 настани во сите 50 сојузни држави – од големи метрополи до мали ...

Амбасадорката на Украина во Северна Македонија, Лариса Дир, ја нагласи важноста на европската поддршка по повод одбележувањето на годишнината од злосторствата во Буча. „За нас е важна поддршката од нашите европски партнери, кои денес во Буча им оддадоа почит на Украинците кои беа убиени и измачувани од руските окупатори. Вечен спомен на секој чиј живот беше одземен од државата-агресор рф“, објави амбасадорката Дир на социјалните мрежи. ...

Војната на Блискиот Исток ескалира и се проширува. Деновиве се одбележани со напади врз клучна енергетска инфраструктура и растечки ризици за глобалната економија. Конфликтот меѓу САД, Израел и Иран, кој започна на 28 февруари со координирани воздушни напади, денес прераснува во широк регионален судир со вклучување на повеќе актери и територии. Иранските сили извршија напади врз нафтена инфраструктура во Кувајт, при што беше погодена ...

Пишуваат: Ванчо Орданоски, главен софтверски архитект, Инфопроект (технологија) Џабир Дерала, главен уредник, ЦИВИЛ Медиа (политика и медиуми) На 27-март 2026, коалиција од европски претпријатија и организации го лансираше Euro-Office, решение за уредување документи, табеларни пресметки и презентации, развиено како вистинска соработка на заедницата од над десетина различни организации. Во некои ЕУ држави, иако воглавно на локално ниво (нпр. ...

Во најновото издание на КОНТЕКСТ, емитувано на 1 април, новинарскиот ветеран Зоран Иванов отвори сериозна дебата за односите меѓу Северна Македонија и Бугарија, како и за начинот на кој идентитетските прашања се користат во домашната политика. Во разговорот со Џабир Дерала, Иванов оцени дека спорот со Софија е „вештачки напумпан“, а одговорноста за неговото одржување ја гледа пред сè во политичките елити. „Дали Бугарија не признава од 1944 ...

Пишува: Александар Иванов Едно правило во геополитиката е постаро и од современите кризи: големите сили можат да си дозволат грешки што малите држави не смеат ни да ги пробаат. За суперсилите, лошата рака на меѓународната маса често е само корекција на курсот. За малите држави, истата грешка е цена што се плаќа со изгубено време, зависност, институционална ерозија и стеснет простор за маневар. Затоа надворешната политика на малите држави не ...

Пишува: Љубомир Костовски Претседателот Вучиќ во неделата во 21 часот побрза и во директен пренос на своите телевизии изјави дека неговите победиле на локалните избори со 10:0. Ова му беше битно за да ја потврди својата „прогноза“, која просто не можеше да биде конечна бидејќи броењето не беше секаде завршено а веројатно ќе има и жалби на процесот на гласање. По сите предизборни притисоци и манипулации со учество и на израелските експерти за ...

Пишува: Џабир Дерала Во политиката, велат, конкуренцијата е здрава. Освен кога не е. За што се работи? Во Северна Македонија, најголемата конкуренција на Димитар Апасиев и неговата отворено проруска Левица не е некоја друга маргинална проруска група. Тој в заби ја носи партијата на Јанко Бачев, поранешен началник во Управата за безбедност и контраразузнавање, кој дури и името на својата минијатурна партија го смени за да биде превод на името ...

Посетата на Христијан Мицкоски на Будимпешта и средбите со унгарскиот премиер Виктор Орбан отворија лавина реакции на социјалните мрежи. На ПРАШАЊЕТО НА ДЕНОТ: Што ќе ни донесе Мицкоски од Будимпешта? што ЦИВИЛ го постави на Фејсбук , над 400 граѓани коментираа во најголемиот дел со изразено негативен тон и недоверба. Најчеста перцепција меѓу граѓаните е дека посетата ќе резултира со ново задолжување: „Само кредити и тие деца што не се родени ...

Лавина реакции на граѓанките и граѓаните предизвика ПРАШАЊЕто НА ДЕНОТ: „Што мислите за владеењето на Александар Вучиќ во Србија?“ што ЦИВИЛ го постави на социјалните мрежи, откривајќи длабоко поларизирана јавност и силни, често спротивставени перцепции за актуелната политичка состојба во Србија. Дел од коментаторите користат исклучително остар речник, опишувајќи го Вучиќ како „типичен балкански автократ“, „диктатор“ и лидер кој „владее со ...

Пишува: Џабир Дерала Во време кога геополитичките линии на поделба стануваат сè поостри, а европската безбедносна архитектура се соочува со сериозни предизвици, Северна Македонија повторно влегува во фаза на внатрешни политички наративи што ја оддалечуваат од суштинските прашања. Наместо јасна стратегија и стабилна ориентација, во јавниот простор доминираат пораки што создаваат чувство на неизвесност, страв и постојана одбрана на нешто што, ...

Пишува: Оливер Андонов Вообичаено, терминот „виулица“ асоцира на зима, студ и ветришта. Во овој контекст – на колумната која е пред вас, асоцијацијата е за тоа што им се случува во главите на нашите политиканти (власт или опозиција – сосема неважно), но и какви последици како македонска нација трпиме и ќе трпиме од нивните виулици. Нашите стратешки партнери, САД или Обединетото Кралство, би рекле „brain storming“, но за да имаш мозочна бура ...

Како изборите се претвораат во операции на влијание, а демократијата во контролирана илузија – разговор со политичкиот аналитичар Љубомир Костовски за изборниот контекст во Србија, Словенија и Унгарија Пишува: Џабир Дерала Локалните избори во Србија, иако формално опфаќаа само десет општини, се претворија во тест на политичките процеси што далеку ги надминуваат локалните рамки. Она што се виде на теренот – насилство, притисоци, масовно ...

Пишува: Џабир Дерала Четири години по масакрот во Буча, светот повеќе не може да каже дека „не знаел“. Сликите, сведоштвата и доказите се тука – проверени, документирани и потврдени од релевантни меѓународни извори. Но, освен самото злосторство што тешко се опишува со зборови, останува длабоко вознемирувачки е да се види колку светот е бавен кога треба да ги отвори очите и да разбере. Уште побавен е кога треба да донесе правда. Во првите ...

Пишува: Амб. Лариса Дир Вонредна и Ополномоштена Амбасадорка на Украина во Република Северна Македонија На 31 март се навршуваат четири години од денот кога Вооружените сили на Украина го ослободија градот Буча од руските окупациски сили. Овој датум стана не само симбол на ослободувањето, туку и точка на пресврт во разбирањето на размерите на трагедијата што се одвиваше во предградието на Кијив во текот на првите недели од целосната инвазија ...

Секири, палки и обвинувања за изборен инженеринг од една страна – „мирни“, но суштински компромитирани избори од друга. Последните локални избори во Србија и Северна Македонија покажуваат дека демократијата во регионот е на стаклени нозе, а политичката криза е присутна на двете страни – само во различни форми. Насилство, нерегуларности и висока излезност на локалните избори во Србија Локалните избори одржани на 29 март 2026 година во Србија, ...

Амбасадорката на Украина во Северна Македонија, Лариса Дир, објави дека расте бројот на држави подготвени да се приклучат кон формирањето на Специјален трибунал за злосторството агресија на Руската Федерација против Украина. Според неа, овој процес претставува клучен чекор кон воспоставување правда, зајакнување на меѓународното право и спречување на идни злосторства. „Бројот на држави подготвени да се приклучат кон Проширениот делумен договор ...

Британскиот премиер Кир Стармер вчера повторно нагласи дека ќе продолжи да прави сѐ што може за да ги заштити британските граѓани и да ги поддржи во овој период на глобална неизвесност. Ова се надоврзува на низа претходни изјави дадени за медиумите и споделени на неговиот профил на социјалните мрежи, каде што тој, меѓу другото, отворено и решително зборува за заканата од рускиот агресор. Така, во изјавата дадена од Хелсинки, британскиот ...

Пишува: Џабир Дерала Конфликтот на Блискиот Исток, што започна со американско-израелските воени удари врз Иран на 28 март 2026 година, за кратко време прерасна во мултифронтална војна со регионални и глобални импликации. Она што првично изгледаше како ограничена воена операција, денес се развива во синхронизиран систем на конфликти — мрежен конфликт (networked conflict), во кој државите, прокси-актерите и информациските операции се ...