Пишува: Џабир Дерала Антициганизмот не е на маргините. Тој е дел од системот и од политичката култура. Нема промени, барем не позитивни, од денот кога го напишав текстот „Меѓу антициганизмот и борбата за човекови права“ (ЦИВИЛ Медиа, 2021 година). Напротив. Добар дел од тоа мора повторно да се каже. Или уште поточно – да се констатира уназадување. Ако воопшто е можно да се оди уште поназад од веќе уназаденото. За голем дел од политичарите, ...

Човекот што им помогна на Орбан и Нетанјаху да дојдат и останат на власт на стартот на нивната кариера, најде политички рецепт кој секогаш останува актуелен – поларизација и омраза Пишува: Љубомир Костовски Специјално за ЦИВИЛ МЕДИА „Добро е да имаш непријател“, вели Џорџ Бирнбаум, еден од кумовите на модерниот популизам. „Бидејќи многу ретко ќе најдете некој што е сакан од сите“. Ова се зборови на човекот кој беше политички консултант 30 ...

ЉУБОМИР КОСТОВСКИ Замина Јирген Хабермас, гигантот на модерната филозофија. Тој е соосновач на модерната франкфуртска школа, која е најпозната по својата критичка теорија – која тврди дека капиталистичкото општество, наместо да ја поттикнува човечката еманципација, ги претвора активните граѓани во пасивни потрошувачи. Јирген Хабермас, еден од највлијателните филозофи и јавни интелектуалци во повоена Германија, почина на 96-годишна возраст. ...

Пишува: Александар Иванов Во правото постојат две златни правила што не се само академска украса, туку практични темели на секоја уредена држава: iura quaesita non tolluntur – стекнатите права не се одземаат, и lex prospicit, non respicit – законот гледа напред, а не назад. Во македонскиот уставен поредок, ова не е само теориска максима. Начелото на забрана на ретроактивноста е дел од идејата за владеење на правото и правната сигурност: ...

Иницијативата на известувачот за Северна Македонија во Европскиот парламент, Томас Вајц, отвори нов фронт во долгогодишниот спор меѓу Скопје и Софија — овојпат не на политичко, туку на правно поле во рамките на Европската унија. Со амандман и нон-пејпер доставени до европските институции, Вајц бара одговор на клучното прашање: дали вториот билатерален протокол меѓу Северна Македонија и Бугарија има правно обврзувачка сила во преговарачката ...

Пишува: Лирим Дулови Вчера на протест, додека го гледав мојот син со знаме во рака, пред очи ми се вратија слики од пред 30 години. Како времето воопшто да не се помрднало. Како да се менуваат само генерациите, а раните да остануваат исти. Во неговите очи, во неговиот став, во тоа знаме што го држеше со гордост, го видов себе од некогаш — со истата желба, со истиот гнев и со истата болка. И таму, среде таа толпа, ме погоди една тешка мисла: ...

„Генералниот секретар Антонио Гутереш го поздравува објавувањето на двонеделното примирје од страна на САД и Иран“, се вели во изјавата на портпаролот на Гутереш за конфликтот на Блискиот Исток. Во соопштението се наведува дека Гутереш ги повикува сите страни во тековниот конфликт на Блискиот Исток да ги почитуваат своите обврски според меѓународното право и да се придржуваат до условите на прекинот на огнот со цел да се отвори патот кон ...

Прес-конференцијата на Доналд Трамп од 6 април 2026 година е еден од најконтроверзните настапи на американски претседател во поновата историја, со директен ултиматум до Иран и драматично заострување на реториката околу кризата во Ормускиот теснец. Настапот доаѓа по неколкудневна ескалација на пораки, вклучително и вулгарен пост на неговиот Truth Social. Трамп не го контролираше својот речник ниту за време на прес конференцијата. Наместо да се ...

Полагањето на правосудниот испит и употребата на албанскиот јазик во таа постапка повторно се најдоа во фокусот на јавноста, откако студентите Албанци по право одржаа протест во Скопје. И покрај законските гаранции за употреба на јазикот, во практика испитот не се полага на албански, што предизвика реакции и го отвори прашањето за доследната примена на законите. Случајот иницираше институционални и политички реакции, при што во јавноста се ...

Пишува: Ана Чупеска Бидејќи, Охридскиот рамковен договор (ОРД) е конститутивната супстанца на државата и потребен ни е точен и прецизен однос кон дрската реактуелизацијата на затворените прашања! Со други зборови, за јазиците и контекстот на нивната очигледна злоупотреба мора да се зборува со политиколошка прецизност и без деструктивни еуфемизми. Пред сè, Охридскиот рамковен договор не е само историски компромис; туку, тој е нашата реална ...

Скопје, 7 април 2026 (09:30 CET) – Утринските вести носат зголемени тензии на Блискиот Исток со ризик од поширок воен судир, сериозни прашања за одговорност по трагедијата во Нови Сад, продлабочување на стратешкото партнерство меѓу Македонија и САД, како и почеток на нова ера во граничната контрола на Европската Унија преку дигиталниот ЕЕС систем. Блискиот Исток: Ултиматум, Ормуски теснец и ризик од тотална војна Американскиот претседател ...

Млада мајка и нејзината двегодишна ќерка загинаа во ноќен руски ракетен напад врз станбена зграда во украинскиот град Одеса, соопштија украински извори и официјални претставници. Амбасадорката на Украина во Северна Македонија, Лариса Дир, во објава на социјалните мрежи напиша: „Ден 1503. Млада мајка и нејзината 2-годишна ќерка загинаа по ноќниот руски удар врз станбена зграда во Одеса. 15 повредени, меѓу нив бремена жена, 7-месечно момче и ...

СДСМ излезе со обвинувања дека постои координирана регионална мрежа за политичка пропаганда, поврзана со центри на моќ во Унгарија, Србија и Словенија, која воедно контолира околу 40% од македонскиот медиумски простор. Според СДСМ истата мрежа на медиумска контрола, црни кампањи и политичка манипулација која со години ја одржува ВМРО сега директно е вклучена и во најновиот скандал со лажни вести за „експлозиви во Кањижа“. Во последните ...

Во последните 24 часа, руските сили извршија нов бран масовни напади врз повеќе региони во Украина, при што се убиени најмалку 9 цивили, а над 90 лица се повредени, според украинските власти. Најтешкиот напад беше регистриран во Никопол, каде што дрон напад врз пазар уби 5 лица и повреди најмалку 27, предизвикувајќи значителна материјална штета. Во Сумската област се повредени 29 лица, меѓу кои 19 деца. Во Херсон загинаа 2 лица, а 13 се ...

Скопје, 6 април 2026 (08:00 CET) – Светот утрово се буди во сенка на продлабочена геополитичка криза, во која војната на Блискиот Исток, економските потреси, хибридните закани во Европа и продолжената руска агресија врз Украина создаваат комплексен и опасен глобален контекст. Унгарија: Експлозивите „пронајдени“ во близина на енергетска инфраструктура во Србија отвораат сомнежи за контролирана криза во корист на Орбан Наводите за сериозен ...

Ескалацијата на конфликтот во Блискиот Исток, веќе има сериозни последици врз светската економија, со најсилен удар врз енергетските пазари, транспортот и инфлацијата, покажуваат најновите анализи на меѓународните институции. Најголемиот економски удар доаѓа од нарушувањата во транспортот на нафта преку Ормускиот теснец – една од најважните енергетски артерии во светот. Според податоците на Меѓународната агенција за енергија, во март биле ...

Пишува: Џабир Дерала На невладините фолиранти, уредници и тинк-тенк мудријаши не им беше доволно дури ни тоа што Христијан Мицкоски, до пред две години, беше посочен како извор на дезинформации во извештаи во издание на европските институции (Европскиот парламент, на пример). Што да кажеме за извештаите на ЦИВИЛ и моите анализи – тие беа оцрнувани и дискредитирани од „објективните професионалци“ кои шушкаа(т) зад мој грб по приеми и коктели. ...

Додека вниманието на светот се префрли кон ескалацијата на војната со Иран, ситуацијата во Газа останува длабоко алармантна, со континуирани напади, нови жртви и сè потешка хуманитарна состојба. Во последните 24 часа, најмалку пет Палестинци се убиени во одделни напади во Појасот Газа. Извештаите говорат за продолжени артилериски напади и воздушни удари врз урбани и раселени подрачја, при што цивилите повторно се принудени да бегаат од ...

Предлогот на српскиот претседател Александар Вучиќ и на албанскиот премиер Еди Рама за забрзување на европската интеграција на земјите од Западен Балкан, со што би се откажале од своето право на вето како нови членки на Европската Унија, беше категорично одбиен во Брисел. Еврокомесарката за проширување Марта Кос дури забележа дека двајцата лидери се чини дека не знаат што значи влегување во Шенген. Таквиот многу директен одговор од Брисел за ...

Пишува: Оливер Андонов Кога човек вака од страна ќе го погледне Мицкоски како „храбро“ дава изјави дека ако треба ќе чекаме со децении за да влеземе во ЕУ (со неговиот вокабулар – да ги стави Бугарите во Устав), може слободно да заклучи дека всушност Мицкоски не е силен, туку дека се плаши или галиба, друго нешто ќе да е. Тоа е оној страв што го носи во себе (како кога човек сам се движи в темница низ гора) и во јавноста мора да го искаже со ...

Пишува: Џабир Дерала Наводите за сериозен безбедносен инцидент во Србија – пронајдени експлозиви во близина на гасовод што ја снабдува Унгарија – отворија простор не само за алармантни прашања, туку и за опасни наративи со потенцијал да влијаат врз политичките процеси во регионот. Според лондонски „Гардијан“, инцидентот избива само неколку дена пред парламентарните избори во Унгарија, што веднаш ја подигна политичката температура. Во јавноста ...

Лесно му е на Мицкоски да ни продава евтин патриотизам кога е што би рекле „полн како брод“. Кога негови непосредно блиски имаат токму бугарско државјанство. Кога тој си работи други негови блиски да добијат исто така државјанство на држава од ЕУ. Лесно е да бидеш горе, а народот да биде долу и во мизерија, а ти да им објаснуваш како не е проблем да се чека со децении. Но неразбирливо е народот-граѓаните тоа да го прифатат со молчење и уште ...

Француски товарен брод, во петокот помина низ Ормускиот теснец, во услови на зголемени воени дејствија и ограничен сообраќај во еден од најважните енергетски коридори во светот. Станува збор за прв ваков премин на француски брод откако Иран практично го ограничи поморскиот сообраќај во теснецот по последните воени ескалации поврзани со САД и Израел. Станува збор за прв ваков премин на француски брод откако Иран практично го ограничи ...

Војната меѓу Соединетите Американски Држави, Израел и Иран влегува во шеста недела. Конфликтот прераснува во долготрајна и комплексна војна со сериозни регионални и глобални последици. Расте бројот на жртви, меѓу кои децата се најтрагична жртва и во оваа војна. Израелските сили гаѓаат индустриски и инфраструктурни цели во Иран, а војна се води и во Либан. Според последните извештаи, таму веќе има над 1.400 загинати од почетокот на операциите, ...

На 1500-тиот ден од целосната руска инвазија врз Украина, земјата повторно е под масовни напади со дронови и ракети, кои предизвикуваат жртви меѓу цивилното население и сериозни разурнувања на цивилната инфраструктура. Украинската амбасадорка во Северна Македонија, Larysa Dir, во објава на социјалните мрежи предупреди дека теророт продолжува со несмален интензитет: „Ден 1500 рф продолжува со системски терор со дронови и ракети. Од рано ...

Американските специјални сили изведоа една од најризичните операции од почетокот на војната со Иран, успешно извлекувајќи член на екипажот на борбен авион соборен длабоко на иранска територија. Спасувањето следи по соборувањето на американски F-15Е, при што двајца членови на екипажот се катапултираа. Додека едниот бил брзо пронајден, вториот останал зад непријателските линии речиси два дена, во планински и исклучително опасен терен. Според ...

Пишува: Џабир Дерала Со години пишувам и говорам за руското влијание во Северна Македонија – со имиња, со факти, со конкретни примери. Но, можеби најопасниот дел од таа операција е токму нејзината „невидливост“. Гмечење на државата (целосна анализа) Неколку пати во изминативе години се служам со цитатот – „Најдобриот трик на ѓаволот се состои во тоа да те убеди дека не постои“, вели Кајзер Созе, кого го толкува Кевин Спејси во „Вообичаените ...

Пишува: Џабир Дерала Со години пишувам и говорам за руското влијание во Северна Македонија. Со имиња и презимиња, со опис на конкретни настани, мерки и методи со кои се служи Кремљ. Моите колешки и колеги од тимот на ЦИВИЛ за мониторинг на хибридните закани го следат тоа влијание на дневна основа. Видни политичари и научници од сите страни на политичката, општествената и интелектуалната палета во земјата, регионот и светот пишуваат и говорат ...

Војната што започна со нападот на САД и Израел врз Иран влегува во шестата недела, прерасна во долготрајна и комплексна војна со регионални и глобални импликации. Воените операции се интензивираат на повеќе фронтови. Иран продолжува со ракетни и дронски напади, покажувајќи отпорност и покрај масивните воздушни удари од страна на САД и Израел. Во изминатите денови, иранската противвоздушна одбрана успеа да собори американски борбен авион, што ...

Пишуваат: Џабир Дерала, Драган Мишев САД влегуваат во период на засилена политичка, безбедносна и институционална нестабилност, обележан со ескалација на војната со Иран, внатрешни политички потреси и сериозни тензии со сојузниците во НАТО. Иран: интензивни воени операции; критики за кршењето на меѓународното право Американската администрација предводена од Доналд Трамп продолжува со интензивни воени операции против Иран, тврдејќи дека целите ...