Судија што ќе одбие да пријави имот или нема да пријави значителна промена на имотната состојба може да биде разрешен. Но, само доколку системот го oткрие навреме. Во Македонија има судии што се фатени со мито и за тоа се осудени и разрешени, ама нема ниеден судија што останал без работа поради тоа што одбил да пријави имот. Најчесто санкцијата за непријавување имот е глобa од 150 евра. Има судии што не одговараат ниту прекршочно, затоа што ...

По четиримесечен вакуум во раководењето, Агенцијата за заштита на правото на пристап до информации од јавен карактер повторно доби директор, со што се одблокира нејзиното работење, а со тоа и постапувањето по стотината заостанати жалби од граѓани, здруженија и компании, пристигнати во овој период. Агенцијата е важна, бидејќи кога некоја институција ќе одбие да даде информација или ќе молчи, граѓаните имаат каде да се пожалат. Без овој ...

Април донесе голем неуспех за руското влијание во Европа. Унгарскиот премиер Виктор Орбан, најпрорускиот лидер во ЕУ, беше сменет од власт по шеснаесет последователни години на чело на владата. Како жесток противник на помошта за Украина и подеднакво силен поддржувач на увозот на енергенси од Русија, Орбан го претвори во свој заштитен знак стопирањето на ЕУ-иницијативи што ја вознемируваат Москва. Кремљ се обидува да ја прикаже промената на ...

Триесетина посетители, кои генерално се познаваа меѓу себе, на почетокот на април беа присутни на изложба во Домот на градежниците во центарот на Скопје, давајќи интимна атмосфера на просторот. Влегуваа во дискусии за изложените дела и за историја на уметноста, во кои наслушнавме и „жестока“ дебата за тоа дали принтовите се вистинска уметност. Во центарот на оваа мала заедница беше Виолета Калиќ, историчар на уметноста и стручен соработник за ...

Во март, мониторите за дигитални права на БИРН во Западен Балкан и Турција документираа поголем број шеми за фишинг и за лажно претставување, со цел прибирање финансиски и лични податоци. Во некои случаи, тоа резултираше со финансиски загуби. Во Албанија, властите идентификуваа лажни повици преку интернет-протокол (воип), во кои јавувачите се претставуваат како банкарски службеници и се обидуваат да извлечат чувствителни финансиски ...

Коментар на Ѓеракина Тухина, новинарка во Брисел. Политичарите од Европската Унија ја дочекуваат пролетта во Унгарија во оптимистичка атмосфера, изгледите за Украина изгледаат поповолни, меѓутоа српскиот претседател Александар Вучиќ сè повеќе размислува за иднина во која ќе остане без својот будимпештански сојузник, архитектот на нелибералната демократија, кој досега му беше близок политички партнер. Ве поздравувам од Брисел, каде што на ...

Победата на Петер Маѓар и неговата партија Тиса, на парламентарните избори во Унгарија предизвика оддишка во Европската Унија. Челниците на многу држави здивнаа по веста дека Виктор Орбан, кој со земјата владееше 16 години, замина од владејачката позиција, а со тоа и од преговарачката маса во Брисел, каде што кочеше многу процеси, особено усогласувањата на позициите и чекорите поврзани со Украина. Но, во некои земји на Балканот, во неделата ...

Природонаучниот музеј Скопје годинава одбележува еден век постоење и одржување на мисијата што ја поставил југословенскиот биолог Станко Караман, а тоа е природата и образованието да бидат достапни за сите. Работата го донела Караман во Македонија, на почетокот од 20 век за да ги проучува комарците, кои ја пренесувале маларијата. Три години подоцна се вратил во Скопје и иницирал да се основа зоолошки музеј, зачеток на она што денес го знаеме ...

Овој викенд, Унгарија се наоѓа пред клучни избори, кои би можеле да стават крај на 16-годишното владеење на премиерот и да предизвикаат шок-бранови низ неговиот меѓународен сојуз на десничарски популистички партии. Гласањето, исто така, многумина го гледаат како клучен показател за иднината на Унгарија, среде шпекулации дека, со Орбан сè уште на чело, земјата би можела постепено да се оддалечи од ЕУ и да се приближи кон орбитата на Русија. ...

На Западен Балкан, борбата против организираниот криминал повеќе не почнува и не завршува до националните граници. Финансискиот криминал, трговијата со дрога и криумчарењето мигранти, трите најштетни нелегални пазари во регионот, според Глобална иницијатива против транснационален организиран криминал (Global Initiative Against Transnational Organized Crime), сè почесто функционираат во повеќе земји и, неретко, на повеќе континенти. ...

Проектот „Бас рапид транзит“, или БРТ (во превод – брз автобуски превоз) се реактуализираше по неодамнешниот состанок меѓу скопскиот градоначалник Орце Ѓорѓиевски и проектниот тим што работи на оваа тематика. Идејата за воведување БРТ, како нов вид јавен превоз во главниот град, со посебни автобуси што ќе се движат по издвоени ленти и нема да заглавуваат во сообраќајниот метеж, е од времето на поранешниот градоначалник Петре Шилегов, кога се ...

„Започнуваме мисија за набљудување на парламентарните избори во Унгарија,“ објави на платформата Х минатата недела Јежи Квасњевски, коосновач на ултраконзервативниот полски тинк-тенк „Ордо Иурис“. Во мисијата на Квасњевски се вкучени 100 членови од земји членки на Европската унија и од земји кои не се членки и се претставува под името „Слободарска комисија за слободни и фер избори“ (Liberty Commission for Free and Fair Elections). Коалицијата ...

Седум мали партии, кои на последните локални избори се натпреваруваа за околу 200 советнички места во 15, главно мали општини – како Конче или Дебрца – не освоија ниту еден мандат, но и покрај тоа си обезбедија државно финансирање за следните четири години. За тоа им беа потребни многу малку гласови, на пример 37 гласа во Конче, со кои според пресметката на БИРН, обезбедуваат годишен приход од околу 80 илјади евра. Интересен факт за овие ...

Оставките во правосудството вообичаено се последниот чекор пред разрешување, како начин да се избегне формална дамка во биографијата. Но, оставката на Ленче Ристоска не е таква. Нејзиното заминување не е тивко, како што тоа го правеле нејзините претходници, за кои имало отворено дисциплински постапки, туку гласно отфрлање на системот што веќе не може да се издржи. Ристоска e прва обвинителка, која отворено кажа дека се повлекува затоа што ...

Велат дека Катја, девојчето што замина во смрт во прегратката на мајка ѝ Ивана, била многу врзана за неа. И не е тешко да се поверува. Двете биле постојано упатени една на друга, соочени со насилство, од кое, како што се покажа и на судењето, ниту Катја не била поштедена. Зашто, што е, ако не насилство, да оставиш мајка и дете на автопат среде ноќ? Тоа девојче тропало на вратите на соседите, во обид да ја спаси мајка си. Денес таа сè уште е ...

На полноќ на 17 мај 2025 година, украински студент во градот Малме, во јужна Шведска, го разбудил звукот на кршење стакло на улицата пред неговиот дом. Студентот отишол до прозорецот и сведочел на застрашувачка сцена: маскирани мажи во црно трчале низ темнината кон катна гаража. Други сведоци виделе како мажите товараат сомнителни пакети во автомобили и заминуваат со мотори. „Еден автомобил помина со голема брзина, создавајќи застрашувачки ...

Лепиња, нарезок во конзерва, сокче и тортичка – тоа е ручекот што минатата среда го добија луѓето што јадат во т.н. народни кујни, во Скопје. Вкупно 978 вакви оброци беа разнесени до деветте пунктови на кои се дели храната низ главниот град. Секој оброк, државата го плаќа по 239 денари – толку е договорено во тендерот со кој тие се подготвуваат и дистрибуираат до луѓето во социјален ризик, кој инаку предвидува готвена храна преку неделата и ...

Началник на СВР Штип и на ОВР Кочани, главен инспектор за прекуграничен криминал, инспектори за дрога и оружје и за општ криминал, сменоводители, водич на реон во Кочани… Oва се профилите на полицајците кои треба да седнат на обвинителна клупа на први април, кога почнува судењето за полициското непостапување во кочанската дискотека „Пулс“. Обвинението кое БИРН го доби од Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција, ја лоцира ...

За само една недела, цената на бензините во Македонија се зголеми за 12 денари, а на дизелот за над 20 денари. Причините се познати – нападите на САД и на Израел врз Иран предизвикаа затворање на Ормускиот теснец, преку кој се пренесува околу 20 отсто од светската нафта, што веднаш влијаеше врз глобалните цени на овој енергенс, а со тоа и на малопродажните цени. Иако македонските граѓани плаќале и поскапи горива во минатото – на пример цените ...

Една година по разорниот пожар во дискотеката „Пулс“ во Кочани, во кој загинаа 63 луѓе, а над 200 беа повредени, случајот е далеку од судска разврска. Трагедијата правно се „расплетува“ низ четири судски постапки, во кои обвинети се вкупно 58 луѓе: сопственикот на дискотеката, Дејан Јованов, неговите брат и син, поранешни инспектори, обезбедувачи, поранешни министри и градоначалници, полицајци… Половината од нив се опфатени во првиот и ...

Во 2024 година, веб-страницата „Eagle Eye Explore“ го објави својот прв текст, на српски и на англиски јазик. Насловот на англиски гласеше: „Зошто на Србија ѝ е потребен закон за агенти на странски интереси?“ Прашањето беше реторичко, а одговорот се чинеше очигледен. Србија има потреба од таков закон, тврдеше авторот Ратко Николиќ, за да се спротивстави на „неоколонијалните“ политики на Западот и да овозможи „повторно суверенизирање“ на ...

Компанијата „Макстил“ се спогоди со Министерството за животна средина – ќе плати 90 илјади евра казна поради несоодветното управување со отпадот и до крајот на годинава ќе треба да ја извезе целата филтерска прашина која, како што откри БИРН, иако е опасен отпад, се чуваше во оштетени вреќи на отворен простор голем колку фудбалско игралиште, претставувајќи опасност за животната средина. Спогодбата е постигната на 5 март, на седница пред ...

Трагичната смрт на 31-годишната Ивана Јовановска и нејзината шестгодишна ќерка е еден од последните примери, кои предоцна покажаа дека на одлуката да си го одземе животот му претходело насилство од нејзиниот партнер. Тој е осомничен за тешко семејно насилство и наведување на самоубиство. Во истиот ден, кога скопското обвинителство објави дека отвора истрага за сопругот на Ивана, сподели информација дека е отворена уште една истрага против ...

Освен што војната со Иран е непотребна, таа е и најлошо подготвената американска интервенција во последниве 100 години. Воедно претставува геополитички преседан, не поради игнорирањето на меѓународното право, тоа се случувалo и порано, туку зашто САД за првпат ги заобиколија НАТО-партнерите. Ова е збирната анализа на поранешниот претседател Стево Пендаровски за најновата криза на Блискиот Исток. На повеќе теми од надворешната и од домашната ...

Помина една четвртина од 21 век, а кога се во прашање правата на жените и родовата еднаквост, во светската политика сè почесто се отвораат прашања што се сметале за затворени во минатиот век, некои пред повеќе од 100 години. Идејата е дека жените треба да се вратат кон домаќинството, кон семејството и да им ја препуштат на мажите секоја улога во политиката, бизнисот, општеството и во донесувањето одлуки. Иницијативи за ретрадиционализација на ...

Мало девојче стои покрај прозорецот и гледа во дождот. „Кога ќе дојде тато?, Кога ќе можам да го видам?“ ја прашува мајка си. Жената, која сече зеленчук во кујната, има солза што ѝ се лизга по лицето. „Се надевам наскоро“, одговара таа со глас што ѝ пука од емоции. Во следната сцена, војник облечен во униформа, во стилот на Втората светска војна, чекори низ кал. Четворица затвореници со превез на очите клечат, додека војникот застанува зад ...

Повеќе од девет и пол илјади тони филтерска прашина се останати на плацот во близина на челичарницата „Макстил“, каде што се чува овој опасен отпад. Податоците ги објави Инспекторатот за животна средина, како дополнување на решението од вонредниот инспекциски надзор, во кој се утврдија неправилности во чувањето на филтерската прашина полна со тешки метали. Филтерската прашина треба да се чува во добро затворени џамбо вреќи. БИРН пишуваше дека ...

Три награди и едно признание, додели Здружението на новинари на Македонија, на конкурсот за најдобри новинарски стории објавени во 2025 година, чија тема е справувањето со загадувањето на воздухот во земјава. Првата награда ја доби новинарот Михаил Милошевски од редакцијата „360 степени“ за сторијата „Уште пет града дознаа што им го загадува воздухот, што ќе преземат градоначалниците“, која ги идентификува конкретните извори на загадување во ...

Во експресна постапка Владата ги присвои општинските ингеренции за изградбата на поголеми хотели вон градски средини. Овој потег го разбуди стравот на активистите дека се протнува уште една урбанистичка промена со која од врвот на политичката моќ ќе се задоволуваат апетитите на неколкумина за сметка на граѓаните и на природата. Mинистерот за транспорт Александар Николоски во разговор за БИРН објаснува дека ингеренциите ќе им се одземат само ...

Грчкиот новинар Танасис Кукакис, чиј телефон бил прислушкуван со „Предатор“ | Фото: БИРН Атинскиот суд за прекршоци во четвртокот првостепено осудил четворица директори на компанија поради вклученост во скандалот со прислушкување и со нелегалното користење на софтверот „Предатор“, за да се следат новинари, политичари и други јавни личности. Вкупно биле следени 84 мобилни телефони со помош на „Предатор“. Четворицата што судот ги прогласи за ...