Кој е стилот на партијата на власт? Одговорот е релативно лесен. На секое суштинско прашање – за европските интеграции, уставните измени, меѓуетничките односи, дискриминацијата, економските предизвици или врските со авторитарни центри на моќ – ВМРО-ДПМНЕ и институциите што се под нивна цврста контрола, едноставно, не одговараат. Или целосно го игнорираат прашањето со молк, особено ако доаѓа од независни медиуми и јавни интелектуалци, или – ...

Пишува: Зоран Иванов Техничката влада е непродуктивен кабинетски бирократско партиски аферџиско оговарачки клуб за предизборна забава. Но, на актуелната партиска гарнитура на власт, нема никаква основа да ѝ се верува. Евидентирано е дека таа е до лакти извалкана во изборни нерегуларности. И има многу искуствени причини за сомнежи дека оставена без контрола, ќе ги репризира своите изборни криминалии и дека пак ќе ги злоупотребува заедничките ...

Скопје, 3 мај 2026 – По повод Светскиот ден на слободата на медиумите, ЦИВИЛ – Центар за слобода предупредува дека медиумската слобода во Северна Македонија и регионот на Западен Балкан се трансформира во систем на контрола без формална цензура. Во време кога формално постојат илјадници медиуми, просторот за вистинско, независно новинарство е во фаза на исчезнување. Ова е модел. Наместо отворена репресија, денес доминираат посуптилни ...

Пишува: Оливер Андонов Живееме во време кога преку разни медиуми ни се пласираат слики и наративи кои треба да влијаат врз нашето поимање на светот до степен на регулирање на нашите животи и прифаќање на одредено општествено-политичко однесување. Тоа се прави директно и највулгарно со директни лаги, особено овде кај нас во Македонија и тоа со само една цел, создавање на јавно мислење заради зачувување на политичката моќ, односно власта. И тоа ...

Пишува: Џабир Дерала Во политиката никогаш не недостигаат конфликти, тоа е дел од секојдневниот политички живот во демократските, но и во хибридните режими. Тишина владее во авторитарните држави. Но овој текст е коментар за политичките стилови со осврт на случајот ВМРО-ДПМНЕ, а не е теоретска расправа за разликите меѓу режимите и политичките системи. Значи, политичките несогласувања, па и остри конфликти во јавниот и политичкиот дискурс се ...

Нов „бокс меч“ се отвори утрово меѓу СДСМ и ВМРО-ДПМНЕ, овој пат околу работата на Заедничката историска комисија меѓу Северна Македонија и Бугарија, откако опозициската СДСМ обвини за нетранспарентност и скриени договори, додека владејачката ВМРО-ДПМНЕ ги отфрли обвинувањата и возврати со вообичаената остра, но неаргументирана реторика. Од СДСМ реагираа по изјава на заменик-министерот за надворешни работи Зоран Димитровски дека Комисијата ...

Пишува: Љубомир Костовски Нападот на радиоактивниот облак врз тогашните жители на Балканот најпрвин ја потврди тезата дека тукашниот народ никогаш не верувал во опасноста од една појава која ниту може да се види, ниту предизвикува некакви тактилни чувства, особено не непријатни. Паника имаше во мигот кога на 1 мај 1986 година, кој тогаш сѐ уште беше Први Мај, државен празник кој има уште три неработни денови како додаток, со споениот викенд, ...

Роман Шеремета, професор по економија на Case Western Reserve University и соработник на Centre for Eastern European Democracy постави едно добро прашање на социјалните мрежи. Прашањето е навидум едноставно: „Кому не му е потребна сала за балови за да се чувствува безбедно?“ Одговорот се наоѓа во зборовите на украинскиот претседател Володимир Зеленски: „Русија веќе се обиде да ме елиминира неколку пати. Тоа е дел од мојот живот.“ Објавата ...

СКОПЈЕ, 28 април 2026 – Денеска, светот го одбележува Светскиот ден за безбедност и здравје при работа, ден кој оваа година носи алармантни пораки под глобалната тема: „Обезбедување здрава психосоцијална работна средина“. Додека физичките повреди на работа традиционално се во фокусот на инспекциите, најновиот извештај на Меѓународната организација на трудот (МОТ) објавен во април 2026 година, открива дека „невидливите“ опасности стануваат ...

Работната група за реформите во Изборниот законик е составена од претставници на парламентарните партии и независни пратеници. Невладините организации кои работат на следење на изборните процеси се изоставени од работната група со можност да им ги испратат и презентираат своите препораки. На еден од состаноците на Советот за соработка меѓу Владата и граѓанскиот сектор, на барање на организациите, Советот подготви официјално барање упатено до ...

Во 308-та епизода на македонско-бугарскиот подкаст „Коридор 8“, претседателот на ЦИВИЛ, уредник на медиумската платформа ЦИВИЛ Медиа и бранител на човекови права, Џабир Дерала, гостуваше во двочасовен разговор во живо со домаќинот д-р Георги Станков, психолог и психотерапевт со екстензивно искуство во продукција на дебатни програми. Фокусот на дискусијата беше ставен на геополитичките предизвици, хибридната војна и неопходноста од поврзување ...

Дали знаевте дека во Москва се користи сосема поинаков „превод“ за македонските политичари отколку дома? Дознајте како македонските политички актери се користат како „западни гласови“ за оправдување на руските воени злосторства. СКОПЈЕ, 28 април 2026 година — ЦИВИЛ МЕДИА на македонски јазик објави сеопфатно истражувачко досие во кое детално се опишуваат механизмите на руското малигно влијание во Северна Македонија. Извештајот, кој следи по ...

Пишува: Александар Иванов Во меѓународните односи, кога послаб актер се обидува да ги ревидира правилата на игра наметнати од инхерентно помоќен систем, исходот ретко се решава преку повикување на правдата. Најчесто, тоа е сурова лекција по реалполитика каде математиката на моќта ги гази идеалите. Во овој комплексен амбиент, не е доволно актерите само да знаат што сакаат, туку тие мораат правилно да разберат и во каква стратешка игра се ...

СКОПЈЕ, 28 април 2026 – По повод Светскиот ден за безбедност и здравје при работа, ЦИВИЛ – Центар за слобода упатува повик до институциите, работодавачите и граѓанското општество за итно унапредување на стандардите за заштита на работниците, со посебен фокус на менталното здравје и психосоцијалната безбедност. ЦИВИЛ – Центар за слобода нагласува дека работничките права, во чии рамки спаѓа и заштитата на здравјето, животот и достоинството на ...

СКОПЈЕ, 28 април 2026 – Македонското здружение за заштита при работа (МЗЗПР), во својот најнов Годишен извештај објавен денеска, открива загрижувачки податоци за безбедноста на работните места во Северна Македонија. Во текот на 2025 година се евидентирани вкупно 132 несреќи при работа, од кои дури 31 завршиле со смртен исход. Преработувачката индустрија е најопасна Според извештајот, најголем број од несреќите се случиле во преработувачката ...

Пишува: Џабир Дерала во соработка со Тимот на ЦИВИЛ за мониторинг на хибридните закани (ЦХТМ) Она што започна како редовен дневен извештај на Тимот за мониторинг на хибридни закани на ЦИВИЛ (ЦХТМ) во средата навечер на 22 април, прерасна во длабинско новинарско истражување на една амбициозна пропагандна операција на Кремљ. Оваа операција, која има меѓународен опфат, не го заобиколува ниту Западниот Балкан — овој пат преку дејствувањето на ...

Пишува: Александар Иванов Во оваа колумна се обидувам попрецизно да ја именувам трагедијата на балканските народи. Се работи за тоа како од историски миг во кој се отвораше можност за сопствени држави, национална самосвест и чувство на достоинство, постепено влеговме во состојба на хронична несигурност, натпревар во жртвеност и политичка психологија на постојано загрозени заедници. Наместо зрелa национална гордост, која подразбира самопочит и ...

Пишува: Владимир Владимиров Дали вештачката интелигенција (ВИ) е опасна за човештвото? Пријател или непријател? Одговорот не е еднозначен, но ова е сосема легитимно прашање што денес ги загрижува многумина. ВИ носи потенцијал за огромен напредок во речиси сите области на човечкото знаење и наука. Истовремено, постојат сериозни грижи и проблеми утврдени при досегашната употреба на технологијата, кои не треба да се игнорираат или, уште полошо, ...

Пред четири децении, светот беше сведок на една од најголемите технолошки и еколошки трагедии во историјата – катастрофата во Чорнобилската нуклеарна електрана во 1986 година. Денес, наместо да остане само трагично предупредување од минатото, Чорнобил повторно се наоѓа во фокусот на глобалната загриженост – овојпат поради војната што ја води Русија против Украина. Во контекст на 40-годишнината од катастрофата, украинската амбасадорка Лариса ...

Пишува: Оливер Андонов Почитувани читатели, веднаш на почетокот на оваа неделна колумна се извинувам за нејзината обемност и истата ве молам да ја разберете како неделен Есеј за лагите кои во нашето политикантско секојдневие се пласираат. Се пласираат со цел да нѐ доведат во заблуда за да може со македонските граѓани полесно да се манипулира. Заблудите се надополнуваат со политички пропаганди и евтини ПР трикови кои треба да ги возбудат ...

Пишува: Амб. Лариса Дир Вонредна и Ополномоштена Амбасадорка на Украина во Република Северна Македонија 26 април 2026 година ќе бидат 40 години од најголемата техногена катастрофа во историјата на човештвото — несреќата во Чорнобилската нуклеарна електрана. Нејзините последици станаа трагедија не само за Украина, туку и за цела Европа и светот: загуба на човечки животи, масовно загадување на животната средина, евакуација на стотици илјади ...

На ПРАШАЊЕ НА ДЕНОТ: Зошто Мицкоски сака да ја укине преодната (Пржинска) влада? што ЦИВИЛ го постави на социјалните мрежи се појавија бројни реакции, со спротивставени ставови, критики и сомнежи за политичките мотиви зад оваа иницијатива. Дел од граѓаните сметаат дека укинувањето на техничката влада е обид за целосна контрола врз изборниот процес: „Сега кога е апсолутен господар во државата, сака да се осигура дека ќе има контрола врз ...

Лидерот на опозицискиот Социјал-демократски сојуз на Македонија (СДСМ), Венко Филипче, на прес-конференција во Собранието најави дека партијата ќе се повлече од работата на реформа на Изборниот законик ако бидат изгласани измените на Законот за Влада, со кои ќе се укине т.н. Пржинска Влада која предвидува 100 дена пред избори опозицијата да ги преземе клучните ресори со свои министри. Според Филипче, техничката влада е единствен гарант за ...

Европската Унија се движи кон воведување забрана за влез за руски државјани кои учествувале во војната против Украина – чекор што Кијив го оценува како праведен, навремен и неопходен сигнал во услови на продолжена агресија. Украинската амбасадорка Лариса Дир, во своја објава, ја истакна тежината на војната и одговорноста на сторителите: „Ден 1518. Русите, кои секојдневно убиваат Украинци, треба да патуваат само до Специјалниот трибунал.“ Ден ...

Во ова 60-минутно издание на 🎙️ КОНТЕКСТ, проф. д-р Александар Иванов од Универзитетот „Св. Климент Охридски“ – Битола нуди прецизна и безкомпромисна анализа на мултиполарниот свет, перманентните кризи и слабостите на македонскиот безбедносен систем. „Со еден куп анализи – ништо не се смени.“ – Проф. д-р Александар Иванов Во време кога кризите не доаѓаат поединечно, туку се преклопуваат и меѓусебно се засилуваат – од војни и геополитички ...

Пишува: Љубомир Д. Фрчкоски Терминот “мал фашизам” веројатно се должи на Алберто Тоскано или пред него на Феликс Гатари или Фуко, не е важно, важно е дека се разликува од класичниот фашизам не само по листата особини кои Умберто Еко ги набројуваше туку по една специфична слобода/задоволство да се мрази „другиот“. Значи нема ситуација на креирање „Нов поредок и Голем вечен Рајх“ туку се нормализира колапсот на општеството и неговите инклузивни ...

Собранието вчера ја почна процедурата за менување на Законот за Влада, со цел да го укине моделот на техничка влада кој се избира 100 дена пред избори. Со 67 гласа „за“, пратениците ја утврдија потребата од донесување на измените по скратена постапка, што претставува прва фаза од процесот. Владејачката партија, аргументира дека овој механизам е нефункционален, финансиски неоправдан и дека институциите се веќе доволно стабилизирани за да ...

Иницијативата за референдум за излез на Словенија од НАТО не е само демократско прашање, туку потенцијално сериозен безбедносен ризик со пошироки последици за Европа, произлегува од најновата анализа на Џабир Дерала, објавена од ЦИВИЛ – Центар за слобода. Во текстот „Кога референдумот станува оружје: Словенија и прашањето за НАТО“, авторот укажува дека повторното отворање на прашањето за членството во Алијансата директно се вклопува во ...

Пишува: Војо Маневски Пишувањето е тешка работа, ако сакаш некој да го прочита тоа што си го напишал. Уште потешко е да почнеш да пишуваш за состојбите околу тебе, а не сакаш да си дел од градењето на општата апатија и сивило. За која и тема да се зафатиш негативноста во анализата е императив. Како сé да е пропаднато и сега ни преостана само да чекаме некаков месија да ни донесе светлост. Како стигнавме до ваквата состојба? Да си признаеме ...

Премиерот Христијан Мицкоски и владината делегација долетаа во Виена во – како што се вели во извештаите – обид за интензивирање на економската соработка со Австрија. Делегацијата, во која се вклучени вицепремиерот Александар Николоски, министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски, министерката за енергетика Сања Божиновска и министерот за животна средина Муамет Хоџа, има за цел да ги претстави можностите за инвестирање пред австриските ...