Војната на Блискиот Исток ескалира и се проширува. Деновиве се одбележани со напади врз клучна енергетска инфраструктура и растечки ризици за глобалната економија. Конфликтот меѓу САД, Израел и Иран, кој започна на 28 февруари со координирани воздушни напади, денес прераснува во широк регионален судир со вклучување на повеќе актери и територии. Иранските сили извршија напади врз нафтена инфраструктура во Кувајт, при што беше погодена ...

Пишуваат: Ванчо Орданоски, главен софтверски архитект, Инфопроект (технологија) Џабир Дерала, главен уредник, ЦИВИЛ Медиа (политика и медиуми) На 27-март 2026, коалиција од европски претпријатија и организации го лансираше Euro-Office, решение за уредување документи, табеларни пресметки и презентации, развиено како вистинска соработка на заедницата од над десетина различни организации. Во некои ЕУ држави, иако воглавно на локално ниво (нпр. ...

Во најновото издание на КОНТЕКСТ, емитувано на 1 април, новинарскиот ветеран Зоран Иванов отвори сериозна дебата за односите меѓу Северна Македонија и Бугарија, како и за начинот на кој идентитетските прашања се користат во домашната политика. Во разговорот со Џабир Дерала, Иванов оцени дека спорот со Софија е „вештачки напумпан“, а одговорноста за неговото одржување ја гледа пред сè во политичките елити. „Дали Бугарија не признава од 1944 ...

Пишува: Александар Иванов Едно правило во геополитиката е постаро и од современите кризи: големите сили можат да си дозволат грешки што малите држави не смеат ни да ги пробаат. За суперсилите, лошата рака на меѓународната маса често е само корекција на курсот. За малите држави, истата грешка е цена што се плаќа со изгубено време, зависност, институционална ерозија и стеснет простор за маневар. Затоа надворешната политика на малите држави не ...

Пишува: Љубомир Костовски Претседателот Вучиќ во неделата во 21 часот побрза и во директен пренос на своите телевизии изјави дека неговите победиле на локалните избори со 10:0. Ова му беше битно за да ја потврди својата „прогноза“, која просто не можеше да биде конечна бидејќи броењето не беше секаде завршено а веројатно ќе има и жалби на процесот на гласање. По сите предизборни притисоци и манипулации со учество и на израелските експерти за ...

Пишува: Џабир Дерала Во политиката, велат, конкуренцијата е здрава. Освен кога не е. За што се работи? Во Северна Македонија, најголемата конкуренција на Димитар Апасиев и неговата отворено проруска Левица не е некоја друга маргинална проруска група. Тој в заби ја носи партијата на Јанко Бачев, поранешен началник во Управата за безбедност и контраразузнавање, кој дури и името на својата минијатурна партија го смени за да биде превод на името ...

Посетата на Христијан Мицкоски на Будимпешта и средбите со унгарскиот премиер Виктор Орбан отворија лавина реакции на социјалните мрежи. На ПРАШАЊЕТО НА ДЕНОТ: Што ќе ни донесе Мицкоски од Будимпешта? што ЦИВИЛ го постави на Фејсбук , над 400 граѓани коментираа во најголемиот дел со изразено негативен тон и недоверба. Најчеста перцепција меѓу граѓаните е дека посетата ќе резултира со ново задолжување: „Само кредити и тие деца што не се родени ...

Лавина реакции на граѓанките и граѓаните предизвика ПРАШАЊЕто НА ДЕНОТ: „Што мислите за владеењето на Александар Вучиќ во Србија?“ што ЦИВИЛ го постави на социјалните мрежи, откривајќи длабоко поларизирана јавност и силни, често спротивставени перцепции за актуелната политичка состојба во Србија. Дел од коментаторите користат исклучително остар речник, опишувајќи го Вучиќ како „типичен балкански автократ“, „диктатор“ и лидер кој „владее со ...

Пишува: Џабир Дерала Во време кога геополитичките линии на поделба стануваат сè поостри, а европската безбедносна архитектура се соочува со сериозни предизвици, Северна Македонија повторно влегува во фаза на внатрешни политички наративи што ја оддалечуваат од суштинските прашања. Наместо јасна стратегија и стабилна ориентација, во јавниот простор доминираат пораки што создаваат чувство на неизвесност, страв и постојана одбрана на нешто што, ...

Пишува: Оливер Андонов Вообичаено, терминот „виулица“ асоцира на зима, студ и ветришта. Во овој контекст – на колумната која е пред вас, асоцијацијата е за тоа што им се случува во главите на нашите политиканти (власт или опозиција – сосема неважно), но и какви последици како македонска нација трпиме и ќе трпиме од нивните виулици. Нашите стратешки партнери, САД или Обединетото Кралство, би рекле „brain storming“, но за да имаш мозочна бура ...

Како изборите се претвораат во операции на влијание, а демократијата во контролирана илузија – разговор со политичкиот аналитичар Љубомир Костовски за изборниот контекст во Србија, Словенија и Унгарија Пишува: Џабир Дерала Локалните избори во Србија, иако формално опфаќаа само десет општини, се претворија во тест на политичките процеси што далеку ги надминуваат локалните рамки. Она што се виде на теренот – насилство, притисоци, масовно ...

Пишува: Џабир Дерала Четири години по масакрот во Буча, светот повеќе не може да каже дека „не знаел“. Сликите, сведоштвата и доказите се тука – проверени, документирани и потврдени од релевантни меѓународни извори. Но, освен самото злосторство што тешко се опишува со зборови, останува длабоко вознемирувачки е да се види колку светот е бавен кога треба да ги отвори очите и да разбере. Уште побавен е кога треба да донесе правда. Во првите ...

Пишува: Амб. Лариса Дир Вонредна и Ополномоштена Амбасадорка на Украина во Република Северна Македонија На 31 март се навршуваат четири години од денот кога Вооружените сили на Украина го ослободија градот Буча од руските окупациски сили. Овој датум стана не само симбол на ослободувањето, туку и точка на пресврт во разбирањето на размерите на трагедијата што се одвиваше во предградието на Кијив во текот на првите недели од целосната инвазија ...

Секири, палки и обвинувања за изборен инженеринг од една страна – „мирни“, но суштински компромитирани избори од друга. Последните локални избори во Србија и Северна Македонија покажуваат дека демократијата во регионот е на стаклени нозе, а политичката криза е присутна на двете страни – само во различни форми. Насилство, нерегуларности и висока излезност на локалните избори во Србија Локалните избори одржани на 29 март 2026 година во Србија, ...

Амбасадорката на Украина во Северна Македонија, Лариса Дир, објави дека расте бројот на држави подготвени да се приклучат кон формирањето на Специјален трибунал за злосторството агресија на Руската Федерација против Украина. Според неа, овој процес претставува клучен чекор кон воспоставување правда, зајакнување на меѓународното право и спречување на идни злосторства. „Бројот на држави подготвени да се приклучат кон Проширениот делумен договор ...

Британскиот премиер Кир Стармер вчера повторно нагласи дека ќе продолжи да прави сѐ што може за да ги заштити британските граѓани и да ги поддржи во овој период на глобална неизвесност. Ова се надоврзува на низа претходни изјави дадени за медиумите и споделени на неговиот профил на социјалните мрежи, каде што тој, меѓу другото, отворено и решително зборува за заканата од рускиот агресор. Така, во изјавата дадена од Хелсинки, британскиот ...

Пишува: Џабир Дерала Конфликтот на Блискиот Исток, што започна со американско-израелските воени удари врз Иран на 28 март 2026 година, за кратко време прерасна во мултифронтална војна со регионални и глобални импликации. Она што првично изгледаше како ограничена воена операција, денес се развива во синхронизиран систем на конфликти — мрежен конфликт (networked conflict), во кој државите, прокси-актерите и информациските операции се ...

Денеска е 1,494-ти ден од почетокот на целосната тридневна руска инвазија против Украина. Ноќта меѓу 27 и 28 март Русија изврши еден од најмасовните напади со беспилотни летала од почетокот на годината, објави RBC Ukraine. Над 270 дронови беа лансирани кон украинска територија, од кои најголем дел беа пресретнати, но дел од нив предизвикаа смрт, разрушување и страв. Особено тешко беше погодена Одеса – стратешки град, но и симбол на ...

Пишува: Џабир Дерала Дали сте забележале ненадеен пад во видливоста на вашиот личен или институционален профил на социјалните мрежи? „Кризата“ трае со денови или недели, а потоа, исто толку нагло, вашиот досег почнува да се враќа, како ништо да не се случило. Треба да знаете дека тоа не е случајност. Ниту пак е губење на интересот за темите што ги споделувате. Всушност, може да биде токму спротивното. Можеби сте го привлекле вниманието, но не ...

Она што започна како низа од локални повици за акција, во саботата на 28 март 2026 година се претвори во најголемиот сингл ден на протести во историјата на Соединетите Американски Држави. Под единствениот и моќен слоган „Нема Кралеви“, бранот на незадоволство ги преплави улиците на над 3.300 населени места, обединувајќи ги граѓаните од сите 50 сојузни држави во заеднички отпор кој одекна и во шеснаесет светски метрополи. Атмосферата беше ...

Војната што започна со американско-израелските воени удари против Иран на 28 март прерасна во војна со повеќе жаришта. Блискиот Исток влезе во фаза на синхронизирана мултифронтална конфронтација, во која се преплетуваат држави, прокси-актери и глобални интереси. Во текот на ноќта и утринските часови на 29 март, конфликтот се интензивира. По ударите врз воени командни центри и инфраструктура, се слушнаа и нови експлозии во Техеран. Нападите и ...

Според анализа на лондонски The Independent, обидите на Доналд Трамп да се извлече од конфликтот што самиот го ескалираше наидуваат на тврд отпор од Техеран, кој во меѓувреме засилува напади низ Персискиот Залив и ги отфрла дипломатските сигнали од Вашингтон. И покрај предложениот мировен план од 15 точки и најавите за можни разговори (со посредство и на Пакистан), иранското раководство гледа стратешка предност во продолжување на притисокот. ...

Пишува: Џабир Дерала Во време кога глобалното внимание е фокусирано на војната во Украина, односите меѓу САД и Европа, како и воената ескалација на Блискиот Исток, една друга, тивка, но подеднакво опасна динамика продолжува да се развива – руското влијание врз ранливите демократии во Европа, особено на Балканот. Ова беше една од клучните теми на меѓународната конференција посветена на безбедноста и ризиците во регионот, на која учествуваше и ...

Пишува: Џабир Дерала Албанскиот премиер Еди Рама и српскиот претседател Александар Вучиќ потпишаа заедничка колумна под наслов „Реалистичен пат кон ЕУ“, отпечатена во влијателниот Франкфуртер алгемајне цајтунг (Frankfurter Allgemeine Zeitung – FAZ) на 28 февруари. Што значи ова? Повеќе од извесно е дека не се работи за обичен дипломатски гест. Читањето на изјавите на балканските политичари открива многу повеќе отколку што тие сакаат да биде ...

Во рамките на пошироката дипломатска кампања на претседателот на Украина, Володимир Зеленски, во март 2026 година, со која тој ги повикува западните сојузници да не го намалуваат притисокот врз Москва, тој изјави дека заедничката санкциска политика на различни земји директно ги намали капацитетите на рускиот агресор. „Заедничката санкциска политика на различни земји директно ги намали капацитетите на Руската Федерација. Русите ги заобиколуваа ...

Пишува: Ванчо Орданоски Главен софтверски архитект, Инфопроект Повеќето ИТ компании во Македонија во моментов брзаат да „додадат дигитален потпис“ за е-Фактура. И тука е проблемот. Кај многу решенија, „дигитален потпис“ се сведува на: Копче „Потпиши“ Еден сертификат некаде на сервер Неколку полиња во база Надеж дека тоа е доволно А најчесто не е доволно. Од 5 јануари 2026 системот е-Фактура е официјално пуштен, УЈП веќе работи со тестирање ...

Денешниот ден, 27 март 2026 година, означува точно 13 години од трагичното заминување на Никола Младенов – човекот кој беше синоним за независното новинарство во Македонија. Неговата смрт во 2013 година остави огромна празнина во медиумскиот простор, но тој и денес служи како патоказ за тоа што значи да се биде критички глас во општеството. Младенов не беше само новинар и сопственик на медиум; тој беше симбол на отпорот против секој вид на ...

На 1.490-тиот ден од целосната руска воена агресија и оската на сојузници на Кремљ против Украина, состојбата на теренот е обележана со драматична ескалација – најмасовни воздушни напади од почетокот на војната и формален почеток на нова руска пролетно-летна офанзива. Рекордни воздушни напади Во последните 48 часа се регистрирани најинтензивните координирани воздушни напади во текот на четиригодишната војна. Како што објави ЦИВИЛ, рускиот ...

Пишува: Џабир Дерала Објавата на Occupy Democrats со драматичниот наслов BREAKING: FIRST PHOTOS OF TRUMP’S NEGOTIATIONS WITH IRAN LEAK се прошири на социјалните мрежи со голема брзина, предизвикувајќи реакции, споделувања и коментари. За помалку од 48 часа, објавата стана вирална, со 221.000 реакции, 27.000 споделувања и 9.400 коментари. Ја презедовме и ние во рубриката каде што се објавуваат интересни објави на социјалните мрежи. Го читам ...

Пишува: Љубомир Костовски Како што за нашата јавност станува извесно, изборите на Балканот што се во тек се под сериозна пресија од надворешни инфлуенци. Оние во Словенија завршија минатиот викенд во некаква лимбо ситуација, но со откривање на влијанието на израелските „модератори“, за што на овој сајт веќе навреме навестивме. Ова сознание секако направи во однос на овој надворешен фактор да се рашират зениците, бидејќи, наивноста кон ...