Во вториот дел од шорткастот на ИМА „Интеркултура” Роберт Алаѓозовски го продолжува разговорот со Бленди Ходаи, граѓански активист, маркантен лидер на средношколците и студентите. Тие разговараат за позитивните општествени и политички трендови во регионот коишто би можеле да бидат пример и за нас, за “фолклоризацијата“ на граѓанскиот активизам при доаѓањето на Грета Тунберг, за етничките поделби и потребата за обединување за заедничка иднина. ...

„Роковите за надминување на пречките целосно зависат од вас. Овде сè почесто слушам загриженост дека односите со Бугарија се користат како погоден изговор за недостаток на волја или способност да се преземат неопходните реформи. Не сакам да поверувам во овој аргумент. Со голема надеж, ќе си дозволам да ја цитирам претседателката Урсула фон дер Лајен: ‘Топката е на вашата половина од теренот’…“, вели за весникот КОХА бугарскиот амбасадор во ...

ЦИВИЛ го објавува првиот дел од големото ексклузивно интервју со проф. д-р Стево Пендаровски, поранешен претседател на Република Северна Македонија и еден од најискусните аналитичари за безбедност, разузнавање и геополитика во регионот и пошироко. [adrotate banner="21"] Во ова интервју Пендаровски проговори отворено, аргументирано и со невидена прецизност за хибридните операции што ја погодуваат земјата – и ги изговори можеби најострите ...

Доколку образовниот процес на студентите четири години се одвивал на јазик различен од македонскиот, во овој случај на албански јазик, тие мора да можат да го полагаат и правосудниот испит, кој е на некој начин завршен дел од образованието во таа област – кривична, правна, граѓанска. Во спротивно, тие студенти би биле дискриминирани при полагањето на правосудниот испит во однос на колегите чиј мајчин јазик е македонскиот, доколку испитот ...

Абил Бауш [adrotate banner="21"] Економската состојба во Република Северна Македонија во изминатиот период сè појасно го покажува лимитот на моделот што со години го практикуваме. И покрај честите најави за стабилизација, раст и инвестиции, економијата и понатаму функционира во рамки на трошковна логика, со ограничен развоен ефект и зголемени макроекономски ризици. Структурата на буџетот останува доминантно насочена кон тековни расходи плати, ...

Пишува Азир Алиу за Zoom.mk – Министер за здравство [adrotate banner="21"] Кога човек доаѓа од светот на информатиката, првата навика што ја носи со себе е едноставна, а тоа дека не верува во „отприлика“. Во кодот, “отприлика” без правила и мерење е баг, во системите тој е извор на егзистенцијален ризик, додека пак во здравството може да значи изгубено време, изгубена доверба и во крајни случаи, изгубен живот. Затоа, кога пред шест месеци ја ...

Пишува: Азир Алиу, министер за здравство [adrotate banner="21"] Во втората половина од 2025 година ја презедов одговорноста да го водам Министерството за здравство со јасно поставена цел -здравството да нема потреба од импровизација, туку од архитектура. Од првиот ден, мојот фокус не беше да ветувам брзи решенија, туку да поставам одржливи темели за систем што внимателно планира, мери, се пресипитува и континуирано се подобрува. Втората ...

Пишува: Никица Корубин [adrotate banner="21"] Реферирањето на “меѓународниот правен поредок” редовно се однесува на однесувањето на Соединетите Американски Држави кон “другите”. И на никој друг. Од нивното поведение се гради реперот за тоа што е “меѓународен правен поредок”. Само ним, никогаш не им се простува ништо, што на другите така лесно им се “прогледува низ прсти”. Нивните постапки се секогаш “империјални” и “лукративни”, за разлика од ...

Никица Корубин [adrotate banner="21"] Вистината и знаењето, биле и остануваат главната иманентна структурална одредница. Во било кое време, историски гледано. Во сегашноста тоа означува пристап до соодветна информација, односно фокус на наративот, кој во време на социјални медиуми, колку што е тешко да се креира, еднакво тешко е и да се контролира. А, наративот е всушност односот кон самата вистина – сакаме таа да биде тоа (вистина) или лага ...

Фатмир Битиќи [adrotate banner="21"] Во претходната колумна (Кој се плаши од дијалогот?) пишував за дијалогот како институционална доблест и механизам преку кој општеството ја трансформира силата на државата во правда и правичност, а различните интереси и идентитети во кохезивен социјален, културен и економски амбиент. Но, ако сакаме да бидеме политички чесни кон себе, но и кон граѓаните, треба да кажеме дека нема кредибилен повик за дијалог ...

Од ЕВН Македонија АД известуваат дека денеска без електрична енергија ке останат: [adrotate banner="21"] · во период од 08.30 до 15.00 часот корисниците, од Ул.Чаирска (општина Чаир) · во период од 09.00 до 12.00 часот корисниците,од Горно Соње Ул.7 и Ул.9 (општина Сопиште) Текстот Без струја денеска делови од Чаир и Сопиште е превземен од МАКФАКС. [adrotate banner="23"] Од ЕВН Македонија АД известуваат дека денеска без електрична енергија ...

Азир Алиу [adrotate banner="21"] Постојат ситуации во здравството што на прв поглед изгледаат како нормална „мала нервоза“ на која граѓаните се навикнати, а всушност се израз на големи системски грешки. Една од нив е кога пациентот, по направена радиолошка снимка, излегува од болница со ЦД во рака и станува курир на сопствената дијагноза. Тоа ЦД треба да стигне до матичен лекар или специјалист. Потоа може од технички причини да не се чита, но ...

Фатмир Битиќи [adrotate banner="21"] Понекогаш државата не се препознава по законите што ги носи и (не) ги спроведува, туку по тонот со кој им се обраќа на граѓаните. За тоа која е државата, повеќе зборува дали тој реторички манир е трпелив и аргументиран, или пак станува збор за остар и одбранбен. Дали поканува на разговор или завршува со реченица што ја суспендира секоја можност за разговор со секого кој има различно мислење од она што е ...

Никица Корубин [adrotate banner="21"] Животот во минатото, и тоа она конструирано како наратив – а, не она случено како реалност – стана прашање на егзистенција за политичката елита кај нас, сфатена во најширок општествен контекст. Па, оттаму и потребата случувањата да се објаснуваат со археолошко/историски речник за да се долови фингираната реалност која им се наметнува на граѓаните, преку градење на реторичко-декларативна перцепција дека ...

Пишува: Азир Алиу, министер за здравство [adrotate banner="21"] Кога зборуваме за здравството, најчесто зборуваме за она што се гледа: нова опрема, реновирани оддели, зголемен број медицински кадар. Но постои еден слој на системот кој ретко е видлив за пациентот, а од кој зависи дали услугата ќе биде навремена, квалитетна и правична. Тој слој се вика управување. Современото здравство одамна престана да се води само со медицинско знаење. ...

Никица Корубин [adrotate banner="21"] Уставот (kushtetutë) е основата на секој правен систем, темелот на кој почива државата. Тој е “основниот закон” за секој граѓанин, и особено за оние кои врз негова основа се избрани и именувани да “владеат” според неговите постулати. Во него се наоѓаат сите правила и сета правда. И тој е еднаков за сите, бидејќи е одраз на внатрешното и меѓународното постоење на државата. Зошто тогаш “битката” за него е ...

Азир Алиу, министер за здравство [adrotate banner="21"] Постојат моменти во текот на неделата кога, меѓу состаноците, одлуките и полната агенда, човек застанува и си поставува едноставно прашање: што е тоа што прави еден систем да функционира? Одговорот на прашањето не лежи во стратегии ставени на хартија или изговорени големи зборови. Тој лежи притаено во секојдневните работи кои граѓаните непосредно ги чувствуваат, или поточно, работите кои ...

Пишува: Азир Алиу, министер за здравство [adrotate banner="21"] Понекогаш, најголемите системски слабости не се гледаат во медиумски наслови кои го привлекуваат вниманието на јавноста, туку во малите, секојдневни сцени кои се случуваат далеку од медиумската сцена, а најблиску до животот на пациентите. Во ноќна смена, во амбуланта што работи под притисок, лекарот има пред себе човек со болка, страв и очекување дека државата, претставена преку ...

[adrotate banner="21"] Британскиот министер за наука, иновации и технологија Питер Кајл дека владата разгледува голем план за воведување на рестрикции на социјални мрежи за малолетните корисници. Според идејата, „полицискиот час“ би почнал во 22:00 часот, и би траел до наутро, а би биле опфатени сите корисници помлади од 16 години. „Тоа се работи кои се разгледуваат“, рече Кајл. [adrotate banner="23"] Предлогот дојде поради загриженоста за ...

[adrotate banner="21"] Американската цивилна вселенска агенција (НАСА) соопшти дека следи астероид со големина на куќа што минува покрај Земјата со брзина од 68.075 километри на час. Според податоците на НАСА, траекторијата на астероидот познат како „2025 HM4“ го довела на космички мало растојание од 757.000 километри од Земјата, објави „Њузвик“. Центарот за истражување на објекти во близина на Земјата на НАСА проценува дека дијаметарот на ...

[adrotate banner="21"] Гравитационалните бранови – бранувања во простор-времето што се создаваат од насилни космички настани – патуваат со брзина на светлината во сите правци и на крајот исчезнуваат како бранувања на вода. Но, некои настани се толку разорни и екстремни што предизвикуваат нарушувања што се повеќе како моќни бранови отколку нежни бранувања, со доволно енергија за да стигнат до детекторите на Земјата. LIGO објави дека го ...

[adrotate banner="21"] НАСА со години следи чудна аномалија во магнетното поле на Земјата – огромна област со послаб магнетен интензитет што се протега низ небото помеѓу Јужна Америка и југозападна Африка. Овој растечки феномен, наречен Јужноатлантска аномалија (JAA), со децении ги интригира и загрижува научниците, особено истражувачите на НАСА, чии сателити и вселенски летала се особено изложени на ризик, пишува Science Alert. НАСА ја ...

[adrotate banner="21"] Микрософт стана втората јавно тргувана компанија што надмина 4 билиони долари пазарна капитализација, придружувајќи се на Нвидија. Нвидија останува на првото место со 4,4 билиони долари. Производителот на чипови ја надмина границата од 4 билиони долари на почетокот на јули. На отворањето на американските берзи, акциите на Мајкрософт скокнаа за дури 5 проценти по објавувањето на деловните резултати што покажаа пораст на ...

[adrotate banner="21"] Земјата денеска бележи еден од најкратките денови откако постојат прецизните мерења. Ротацијата на планетата ќе биде завршена 1,25 милисекунди пред вообичаеното време. Денешното скратување е дел од поширок тренд на забрзување на ротацијата на планетата, кој беше забележан уште во 2020 година. Причините за забрзаната ротација сè уште не се целосно јасни, но има сомневања на промени во атмосферата, јадрото на планетата и ...

[adrotate banner="21"] Роверот „Персеверанс“ на НАСА испрати една од најострите панорами од својата мисија досега од Марс. Импресивниот мозаик од 360 степени, составен од 96 индивидуални слики направени на 26 мај на локацијата Фалбрин, дава неверојатно детален поглед на пејзажот на Црвената планета, известува JPL на НАСА. Благодарение на исклучително чистото небо без прашина, тимот на мисијата успеа да ја сними панорамата, која прикажува ...

[adrotate banner="21"] Астероид со големина на куќа ќе прелета блиску до Земјата утре, 16 август , со брзина од над 28.000 километри на час, објави американската вселенска агенција НАСА . Вселенската карпа, позната како 2025 PR1 , има дијаметар од околу 17 метри и ќе биде најблиску до нашата планета во сабота на растојание од околу 980 илјади километри, покажуваат податоците од Лабораторијата за млазен погон на НАСА . Серија астероиди во ...

[adrotate banner="21"] Некои услуги на Google, вклучувајќи го и YouTube, беа привремено недостапни денеска во Турција и делови од Европа, вклучувајќи ги Грција и Германија, според турскиот заменик-министер, надзорните тела за интернет и корисниците од погодените региони, објави Ројтерс. Google не одговори веднаш на барањето за коментар по е-пошта за ова прашање, според Ројтерс. Турскиот надзорен орган за сајбер безбедност побара технички ...

[adrotate banner="21"] Кинеската компанија за вештачка интелигенција DeepSeek го објави својот најнов „експериментален“ модел, за кој тврди дека е поефикасен во учењето и подобар во обработката на долги низи од текст отколку претходните итерации на големи јазични модели. Компанијата со седиште во Хангжу го нарече DeepSeek-V3.2-Exp „среден чекор кон нашата архитектура од следната генерација“ во објава на форумот за програмери Hugging Face. ...

[adrotate banner="21"] Кинеската компанија за вештачка интелигенција DeepSeek го објави својот најнов „експериментален“ модел, за кој тврди дека е поефикасен во учењето и подобар во обработката на долги низи од текст отколку претходните итерации на големи јазични модели. Компанијата со седиште во Хангжу го нарече DeepSeek-V3.2-Exp „среден чекор кон нашата архитектура од следната генерација“ во објава на форумот за програмери Hugging Face. ...

[adrotate banner="21"] Националната администрација за аеронаутика и вселена на САД (НАСА) објави нови слики од меѓуѕвездената комета 3I/ATLAS, која влезе во нашиот Сончев систем, за која изјави дека не претставува закана за Земјата. Кометата 3I/ATLAS е третата позната комета од друг ѕвезден систем што влезе во нашиот Сончев систем, по кометата Оумуаму во 2017 година и 2I/Борисов, која влезе во нашиот Сончев систем во 2019 година, објави ...